Nasza Loteria

Bursztyn: gdzie go szukać, ile jest wart? Czy już trwa sezon na szukanie bursztynu? Praktyczny poradnik dla zbieraczy

Emil Hoff
Emil Hoff
Wideo
od 16 lat
Bursztyn jest piękny i cenny, a spacer po plaży w poszukiwaniu jego bryłek to niemal obowiązkowa pozycja na liście rzeczy do zrobienia w czasie wakacji lub urlopu nad Bałtykiem. Jednak to nie latem jest najlepszy czas na zbieranie bursztynu, lecz wiosną i jesienią, gdy trwa sezon sztormów. Jak szukać bursztynu? Gdzie jest go najwięcej w Polsce? Ile jest wart bursztyn i jak sprawdzić, czy jest prawdziwy? Czy bursztyn posiada właściwości lecznicze? Na te i więcej pytań odpowiadamy w praktycznym poradniku dla poszukiwaczy bursztynu.

Spis treści

Bursztyn: jak powstaje i co to właściwie jest?

Duża bryłka bursztynu
Kiedy jest sezon na zbieranie bursztynu w Polsce? Na których plażach jest go najwięcej? Ile jest wart bursztyn i jak rozpoznać, czy jest prawdziwy? Na te i więcej pytań odpowiadamy w poradniku: Bursztyn nad polskim morzem. Praktyczne informacje dla zbieraczy. Na zdjęciu: bursztyn znaleziony na plaży w Sobieszewie. HansJoachim, iStock / Getty Images Plus, zdjęcie ilustracyjne

Bursztyn, nazywany też jantarem i amberem, to skamieniała żywica drzew. Występuje w wielu miejscach na świecie – do dziś naliczono ok. 60 odmian. Za szczególnie bogate w bursztyn uchodzą plaże Obwodu Kaliningradzkiego.

W przypadku bałtyckiego bursztynu – tzw. sukcynitu - chodzi o żywicę sosen, które ok. 40 milionów lat temu porastały krainę, która dziś leży na dnie morza. Fale i wiatry morskie powodują, że żywica unosi się na powierzchnię Bałtyku i – przy odrobinie szczęścia – trafia na plaże. Bursztyn zbierano nad Bałtykiem już ok. 13 tys. lat temu. Starożytni Słowianie chętni handlowali nim z Imperium Rzymskim.

Bursztyn najczęściej ma kolor właśnie bursztynowy, ale znajdowane są też inne odmiany, np. bursztyn biały, zielony, szary i żółty.

Czy w Polsce można legalnie zbierać bursztyn?

Zbieranie bursztynu jest w Polsce legalne, ale tylko na plażach i pobrzeżach Bałtyku. Nie wolno szukać żywicy na wydmach, w lasach i parkach narodowych. Nie wolno też stosować żadnych zaawansowanych maszyn do zbierania bursztynu, jak sita czy pompy. Co jednak znajdziemy na plaży i zbierzemy ręcznie, to nasze.

Gdzie w Polsce szukać bursztynu?

Najwięcej bursztynu na polskim wybrzeżu występuje na wschód od Sobieszowa w Gdańsku, aż do rosyjskiej granicy. Za teren szczególnie obfitujący w bursztyny uchodzą plaże między Mikoszewem a Jantarem.

Kiedy jest sezon na bursztyn?

O której porze roku najlepiej zbierać bursztyn?

Żeby bursztyn znalazł się na plaży, musi zostać poderwany z dna Bałtyku przez gwałtowne prądy i fale, a potem wymyty na plaże za sprawą odpowiednich wiatrów. Bursztyn unosi się na słonej wodzie, dlatego to od wiatru zależy, w którą stronę podryfuje.

Fale i wiatry to oczywiście oznaka złej pogody. Bursztynu na plażach jest najwięcej właśnie po sztormach, które występują przede wszystkim wiosną, a potem jesienią i zimą.

Warto więc wybrać się na wiosenny spacer na plażę w poszukiwaniu bursztynu – właśnie teraz może być go najwięcej!

Czytaj też: Gdzie wybrać się nad polskie morze po sezonie? To idealne miejsca na jesień 2023 nad Bałtykiem

„Bursztynowa pogoda”, czyli jak dzień wybrać na zbieranie bursztynu?

Jakie konkretnie warunki pogodowe sprzyjają znajdowaniu bursztynu na plaży? Kiedy zaplanować spacer w poszukiwaniu pięknej żywicy?

Idealny termin powinien spełniać trzy warunki. Najlepiej wybrać się na poszukiwania bursztynu:

  • po sztormie, kiedy bursztyn został poderwany z dna Bałtyku
  • po tym, jak wiał wiatr z północy lub północnego wschodu, który mógł skierować bursztyn na polskie plaże
  • po kontrze, czyli krótkim okresie wiania wiatru z południa, który zwiększa prawdopodobieństwo, że bursztyn dotrze na wybrzeże

To, jaki wiatr wieje akurat na wybrzeżu Bałtyku, możecie sprawdzić na portalach meteorologicznych, np. FreeMeteo.

Bursztyn w ołtarzu kościoła św. Brygidy w Gdańsku
W bazylice św. Brygidy w Gdańsku znajduje się ołtarz bogato inkrustowany bursztynem. Karolina Misztal / Polska Press

Jak zbierać bursztyn? Czy jest potrzebny jakiś sprzęt?

Do zbierania bursztynu potrzebne są tylko kalosze i plecak lub siatka na znaleziska. Zaawansowane maszyny nie są dozwolone.
Bursztynu najlepiej szukać wśród wyrzuconych na plażę resztek roślin, patyków i gałęzi.

Wielu poszukiwaczy lubi wybierać się na plaże już po zmroku i używać latarek ze światłem UV, które sprawia, że bursztyn jarzy się wyraźniej na żółto i łatwo go odszukać.

Zobaczcie ciekawy film o tym, jak wygląda praca poławiacza bursztynu:

Jak rozpoznać prawdziwy bursztyn?

Bursztyn znaleziony na plaży często jest brudny i oblepiony korą. Jak rozpoznać, czy znaleziona przez nas grudka to rzeczywiście bursztyn, a nie zwykły kamyk? Jest kilka sposobów:

  • Słona woda – bursztyn jest lekki i unosi się na słonej, morskiej wodzie.
  • Elektrostatyczność – potarty ściereczką bursztyn będzie przyciągał drobiny papieru czy kurzu
  • Palność – po dotknięciu np. rozżarzonym drucikiem bursztyn spali się punktowo, rozsiewając woń żywicy
  • Światło UV – powoduje, że bursztyn świeci się na żółto

Cena bursztynu: ile jest wart 1 kg skamieniałej żywicy?

Kiedy już znajdziemy bursztyn i upewnimy się, że jest prawdziwy, możemy go sprzedać. Cena bryłki zależy od jej masy, kształtu i jednorodności. Najlepsza jest duża bryłka bez wżerów i ciemnych plam.

Ile jest wart 1 kilogram dobrej jakości bursztynu? Im większa bryłka, tym większa wartość za kg. Ceny kształtują się mniej więcej tak:

  • Masa bryłki powyżej 0,2 kg: do 11 tys. zł za kilogram
  • Masa bryłki między 0,1 a 0,2 kg: do 10 tys. zł za kilogram
  • Masa bryłki poniżej 0,1 kg: do 8600 zł za kilogram (w zależności od jakości)
  • Masa bryłki poniżej 0,01 kg: do ok. 1600 zł za kilogram = ok. 16 zł.
Rzeźba z bursztynu
Eksponaty Muzeum Bursztynu w Krakowie. Aneta Zurek / Polska Press

Co warto wiedzieć o sprzedaży bursztynu?

  • Gdzie sprzedawać bursztyn? Bursztyny najczęściej są skupowane przez jubilerów, którzy wyceniają znalezioną żywicę i proponują konkretną cenę.
  • Jaki kolor bursztynu jest najdroższy? Bursztyn występuje w wielu odmianach i kolorach. Za najcenniejszy uchodzi biały bursztyn.

Rekordowe znalezisko: największy polski bursztyn

Największy bursztyn znaleziony kiedykolwiek na obecnych ziemiach polskich waży prawie 10 kg. Został wyłowiony w pobliżu Kamienia Pomorskiego w 1860 r. Można go dziś oglądać w Muzeum Przyrodniczym w Berlinie.

W Polsce przechowywana jest za to największa bryła bursztynu na świecie. Waży 68 kg, ale nie wydobyto jej w polskich wodach, lecz u wybrzeży Sumatry. Można ją oglądać w Gdańsku, z Muzeum Bursztynu w Wielkim Młynie.

Czy bursztyn ma właściwości lecznicze?

Bursztyn w naturalnej postaci nie ma potwierdzonych właściwości leczniczych, choć radiesteci wskazują, że może być źródłem korzystnych dla człowieka jonów ujemnych, zwłaszcza po rozdrobnieniu.

Po odpowiedniej obróbce bursztyn, np. w postaci kwasu bursztynowego, bywa stosowany jako składnik leków, zwłaszcza maści. Ma właściwości pobudzające system nerwowy i trawienny, przeciwzapalne i antytoksyczne. Bursztyn jest też często stosowany jako składnik nalewek. Żywica częściowo rozpuszcza się w spirytusie, co umożliwia doustne przyjmowanie jej przez pacjenta.

Bursztyn w magii i medycynie ludowej

Dawniej uważano bursztyn za substancję leczącą lub nawet magiczną.

Starożytni Rzymianie, którzy sprowadzali bursztyn znad Bałtyku, wierzyli, że dobrze wpływa na cerę i leczy choroby gardła. Mieszkańcy wybrzeża Bałtyku sporządzali bursztynowe amulety, mające np. przyciągać szczęście na łowach. W średniowieczu z bursztynu sporządzano nalewki, które miały łagodzić bóle brzucha i pęcherza.

Bursztyn zajmuje prominentne miejsce w ludowej medycynie regionu Kurpi. Podawano go dzieciom do gryzienia, by złagodzić ból ząbkowania, a dorosłym robiono okłady z bursztynu na choroby oczu i reumatyzm.

Bursztynowe przedmioty
Eksponaty Muzeum Bursztynu w Krakowie. Aneta Zurek / Polska Press

Bursztyn na zdjęciach

Zapraszamy do galerii zdjęć bursztynu i przedmiotów z niego wykonanych. Są naprawdę piękne i tylko potwierdzają, że warto wybrać się na jesienny spacer po plaży w poszukiwaniu cennej żywicy.

Dodaj firmę
Logo firmy Polska Organizacja Turystyczna
Warszawa, Chałubińskiego 8
Autopromocja

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Materiał oryginalny: Bursztyn: gdzie go szukać, ile jest wart? Czy już trwa sezon na szukanie bursztynu? Praktyczny poradnik dla zbieraczy - Strona Podróży

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na gdansk.naszemiasto.pl Nasze Miasto